Zwykły podpis elektroniczny
Zgodnie z art. 3 pkt 10 rozporządzenia eIDAS podpis elektroniczny to dane w postaci elektronicznej, które są dołączone lub logicznie powiązane z innymi danymi elektronicznymi i wykorzystywane przez podpisującego jako podpis. Może to być na przykład imię i nazwisko wpisane na końcu wiadomości e-mail, zaznaczenie pola potwierdzającego akceptację dokumentu albo podpis złożony palcem na ekranie urządzenia. Samo użycie takiego rozwiązania nie musi oznaczać, że tożsamość osoby podpisującej została jednoznacznie zweryfikowana.
Nie oznacza to jednak, że zwykły podpis elektroniczny jest pozbawiony skutków prawnych. Zgodnie z art. 25 ust. 1 eIDAS nie można odmówić podpisowi skutku prawnego ani dopuścić go jako dowodu w postępowaniu sądowym wyłącznie dlatego, że ma postać elektroniczną lub nie spełnia wymagań podpisu kwalifikowanego. Jego wartość dowodowa zależy m.in. od sposobu identyfikacji osoby składającej oświadczenie, zabezpieczenia dokumentu i okoliczności jego podpisania.
Zaawansowany podpis elektroniczny
Zaawansowany podpis elektroniczny zapewnia dodatkowe mechanizmy identyfikacji i ochrony podpisanych danych. Zgodnie z art. 26 eIDAS musi spełniać cztery warunki:
- być jednoznacznie przyporządkowany osobie podpisującej;
- umożliwiać ustalenie jej tożsamości;
- być składany przy użyciu danych, nad którymi osoba podpisująca może sprawować kontrolę z wysokim poziomem pewności;
- być powiązany z podpisanymi danymi w taki sposób, aby każda późniejsza zmiana była możliwa do wykrycia.
Takie rozwiązania mogą być wykorzystywane m.in. w systemach elektronicznego obiegu dokumentów. Nie każdy podpis składany na ekranie telefonu lub tabletu automatycznie spełnia jednak wymagania podpisu zaawansowanego. Zależy to od zastosowanej technologii i sposobu weryfikacji użytkownika.
Kwalifikowany podpis elektroniczny
Kwalifikowany podpis elektroniczny jest szczególnym rodzajem podpisu elektronicznego, który spełnia najbardziej rygorystyczne wymagania określone w eIDAS. Łączy cechy podpisu zaawansowanego z dodatkowymi warunkami dotyczącymi certyfikatu i urządzenia wykorzystywanego do składania podpisu.
Do jego utworzenia potrzebne są:
- kwalifikowany certyfikat podpisu elektronicznego – wydawany przez kwalifikowanego dostawcę usług zaufania;
- kwalifikowane urządzenie do składania podpisu elektronicznego – spełniające wymagania określone w przepisach;
- dane służące do składania podpisu – pozostające pod kontrolą osoby podpisującej.
Urządzenie nie musi mieć postaci fizycznej karty lub tokena. Przepisy dopuszczają również rozwiązania zdalne, w których dane służące do składania podpisu są zarządzane przez kwalifikowanego dostawcę usług zaufania zgodnie z wymaganiami eIDAS.
Najważniejszą cechą podpisu kwalifikowanego jest jego skutek prawny. Zgodnie z art. 25 ust. 2 eIDAS ma on skutek równoważny podpisowi własnoręcznemu. Taką samą zasadę przewiduje art. 78¹ § 2 Kodeksu cywilnego w odniesieniu do oświadczenia woli złożonego w formie elektronicznej.