Ślub, narodziny dziecka czy śmierć bliskiej osoby to wydarzenia, które często wymagają czasowej nieobecności w pracy. W takich sytuacjach pracownik może skorzystać z dodatkowych dni wolnych, bez konieczności wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. Komu więc przysługuje urlop okolicznościowy, ile dni można otrzymać i jakie formalności należy spełnić? Wyjaśniamy najważniejsze zasady wynikające z przepisów prawa pracy.

Praca po godzinach nie zawsze jest kwestią wyboru pracownika. W określonych sytuacjach pracodawca ma prawo zlecić nadgodziny, a zatrudniony jest zobowiązany do wykonania takiego polecenia. Nie oznacza to jednak, że przełożony może dowolnie wydłużać czas pracy. Czy nadgodziny są obowiązkowe i kiedy można odmówić pracy? Sprawdź, co na ten temat mówi Kodeks pracy, jakie ograniczenia obowiązują pracodawcę i jak rozlicza się dodatkowe godziny.

Od 1 stycznia 2026 roku minimalna stawka godzinowa na umowach zlecenia i umowach o świadczenie usług wynosi 31,40 zł brutto. To ustawowe minimum za każdą godzinę wykonywanego zlecenia. Nie obejmuje jednak każdej umowy cywilnoprawnej. Liczy się rodzaj umowy, status osoby, która ją wykonuje, oraz wyjątki wskazane w ustawie. Komu stawka przysługuje, jak obliczyć wynagrodzenie, kiedy trzeba je wypłacić i co robić, gdy otrzymana kwota jest za niska?

Dieta krajowa to świadczenie, które ma pokryć zwiększone koszty wyżywienia podczas podróży służbowej. W 2026 roku pełna dieta wynosi 45 zł za dobę podróży służbowej. Ostateczna kwota zależy jednak od czasu trwania wyjazdu oraz tego, czy pracownikowi zapewniono bezpłatne posiłki. Komu przysługuje dieta krajowa, jak obliczyć jej wysokość i kiedy pracodawca może pomniejszyć należne świadczenie?

Chcesz wziąć kilka dni wolnego, składasz wniosek urlopowy, a pracodawca mówi „nie”? Czy może odmówić urlopu wypoczynkowego? Tak, ale nie oznacza to, że może dowolnie decydować o tym, kiedy pracownik wykorzysta urlop. Przepisy rozróżniają kilka sytuacji: nieuwzględnienie proponowanego terminu, przesunięcie wcześniej ustalonego urlopu oraz odwołanie pracownika z już rozpoczętego wypoczynku. Inne zasady dotyczą także urlopu na żądanie czy urlopu udzielanego w okresie wypowiedzenia.

Pełny etat ile to godzin? To pytanie pojawia się często przy podpisywaniu umowy o pracę, sprawdzaniu grafiku czy rozliczaniu czasu pracy. Najczęściej mówi się o 8 godzinach dziennie i 40 godzinach tygodniowo. Nie oznacza to jednak, że osoba zatrudniona na pełny etat przepracuje dokładnie 160 godzin w każdym miesiącu.